Trường THPT Chu Văn An
Giáo án Ngữ Văn- chương trình chuẩn
Kính chào quý thầy cô giáo và các em học sinh
1. Đọc thuộc lòng phần phiên âm và phần dịch thơ bài thơ “Tỏ lòng”- Phạm Ngũ Lão?
KIỂM TRA BÀI CŨ
2. Vẻ đẹp của hình tượng con người thời Trần được
thể hiện như thế nào trong bài thơ?

( 1380- 1422 )
Tác giả Nguyễn Trãi (1380-1442)
Bảo kính cảnh giới, bài 43
Nguyễn Trãi
CẢNH NGÀY HÈ
1. Tập thơ Quốc âm thi tập
- Tập thơ Nôm: 254 bài, đánh dấu sự phát triển của thơ tiếng Việt.
- Về nội dung: Vẻ đẹp con người Nguyễn Trãi.
- Về nghệ thuật: Thơ Nôm Đường luật với các câu thơ lục ngôn.
Cảnh ngày hè - Nguyễn Trãi
( Bảo kính cảnh giới, bài 43 )

- Quốc âm thi tập gồm 4 phần: Vô đề, Môn thì lệnh, Môn hoa mộc, Môn cầm thú
I. ĐỌC HIỂU KHÁI QUÁT
Tiết 38: Đọc văn
2. Bài thơ Cảnh ngày hè
a. Xuất xứ:
Bài thơ số 43 trong mục Bảo kính cảnh giới - phần Vô đề

- Bảo kính cảnh giới ( Gương báu răn mình)- mang ý nghĩa giáo huấn nhưng đây là một bài thơ trữ tình
c. B? c?c :
G?m 2 ph?n
d. Đọc:
1. Tập thơ Quốc âm thi tập
I. ĐỌC HIỂU KHÁI QUÁT
b. Nhan đề:
- Cảnh ngày hè – bài thơ thiên về bức tranh thiên nhiên cuộc sống và vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống
a. Bức tranh thiên nhiên:
+ Hình ảnh cây hoè cành lá xanh thẫm toả bóng mát cả một không gian, tạo cảm giác dễ chịu.
+ Cây lựu bên hiên nhà trổ ra những bông hoa màu đỏ thắm.
+ Hoa sen hồng dưới ao đanh toả ngát mùi hương, sức sống không dừng lại.
Các động từ mạnh: Đùn đùn, giương, phunthể hiện sức sống tràn đầy của cảnh vật.

- Đường nét, màu sắc :
Hoè lục đùn đùn tán rợp giương
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ
Hồng liên trì đã tiễn mùi hương
I. ĐỌC HIỂU KHÁI QUÁT
Cách ngắt nhịp ¾:
 Không theo nhịp thơ Đường luật  gợi sự chú ý, làm nổi bật bức tranh cảnh ngày hè
Thạch lựu hiên / còn phun thức đỏ
Hồng liên trì / đã tiễn mùi hương

 Ba loại cây, ba dáng vẻ, ba mầu sắc Bức tranh hè sinh động ,đầy sức sống.
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống
a. Bức tranh thiên nhiên sinh động
b. Cuộc sống sinh hoạt:
- Lao xao chợ cá  Âm thanh đặc trưng của làng chài.
Dắng dỏi cầm veÂm thanh đặc trưng của ngày hè.
 Bức tranh mùa hè sinh động và tràn đầy sức sống,có sự kết hợp giữa đường nét, màu sắc, âm thanh và cảnh vật.
 Hơi thở rộn ràng của cuộc sống ngày hè
Đảo ngữ
Lao xao chợ cá làng ngư phủ
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống.
2. V? d?p tõm h?n Nguy?n Trói :
a. Tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời và cuộc sống:
- Hoàn cảnh của nhà thơ :
“ Rồi, hóng mát thuở ngày trường”
+ Rồi: Rảnh rỗi
+Thuở ngày trường: ngày dài.


Hoàn cảnh hiếm hoi,bất đắc dĩ của nhà thơ.
Tình yêu thiên nhiên tha thiết của Nguyễn Trãi:
+ Bức tranh ngày hè được đón nhận bằng nhiều giác quan sự giao cảm mạnh mẽ nhưng rất tinh tế.
+ Cảnh vật thanh bình, yên vui  tấm lòng tha thiết yêu đời, yêu cuộc sống của người dân.
 Phong thái nhàn nhã, thư thái.
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống
2. Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi :
a. Tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời và cuộc sống:
“Dẽ có ngu cầm đàn một tiếng”
 Điểm kết tụ của hồn thơ ỨcTrai không phải ở thiên nhiên tạo vật mà chính là ở con người ở người dân. Nguyễn Trãi mong cho dân được ấm no, hạnh phúc.
“Bui một tấc lòng ưu ái cũ
Đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông”
(Thuật hứng- bài 2)
“Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân”
(Cáo bình Ngô)
“Dân giàu đủ khắp đòi phương”

b. Tấm lòng ưu ái với dân, với nước:

 Nguyễn Trãi mơ đến cây đàn của vua Thuấn để làm cho dân giàu đủ ấm no

II. Đọc - hiểu văn bản
1. Bức tranh thiên nhiên, cuộc sống
2. Vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi :
III. TỔNG KẾT:
- Bài thơ là bức tranh ngày hè đẹp,sinh động và đầy sức sống
- Qua bức tranh thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi
2.Nghệ thuật:
- Sử dụng câu thơ lục ngôn.
- Bài thơ vừa mang nét trang trọng cổ điển vừa bình dị tự nhiên.
1.Nội dung:

Câu hỏi trắc nghiệm:
1. Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là gì ?
a.Lòng yêu thiên nhiên.
b. Lòng yêu đời.
c. Khát vọng về cuộc sống thái bình, hạnh phúc cho dân.
2. Những nghệ thuật chủ yếu tác giả sử dụng trong bài thơ ?
a.Nghệ thuật sử dụng từ ngữ.
b.Nhịp điệu và tiết tấu giàu sức gợi tả.
c. Sử dụng nghê thuật nhân hoá.

d. Lòng yêu cuộc sống.
d. Đáp án a và b
c. Khát vọng về cuộc sống thái bình, hạnh phúc cho dân.
d. Đáp án a và b